Voor wie een voedselbos oogst en verkoopt

Sustainable agroforestry farm: wat je over je manier van werken mag beweren

Geschreven door Brent van den Belt · · 5 minuten lezen

Een sustainable agroforestry farm is een agroforestry-bedrijf dat zijn manier van werken gebruikt om zijn oogst te verkopen. Agroforestry zelf is een landbouwmethode, namelijk een combinatie van bomen en struiken met veeteelt, akkerbouw of groenteteelt (RVO, Agroforestry GLB 2026, inhoud gecontroleerd op 11 maart 2026; nagekeken augustus 2026). Het woord ervoor is geen tweede soort bedrijf maar een bewering, en voor beweringen over milieu en duurzaamheid richting consumenten gelden regels.

Die regels worden per 27 september 2026 strenger. Ze wijzen dezelfde kant op als wat aan een tafel met oogst toch al het beste werkt: één zin die klopt en die iemand kan nakijken, doet meer dan een woord dat overal op staat.

Waarom het woord duurzaam op je kaartje het minste doet

Wie bij jou koopt, leest dat woord die week al op tien andere verpakkingen. Het onderscheidt niets meer, en het zegt hem ook niet wat hij in zijn hand heeft.

Erger is wat het verdringt. Op een kaartje bij een soort die je klant niet kent, is elke regel schaars. Staat er "duurzaam geteeld", dan is de ruimte op waar had kunnen staan dat het gisteren geplukt is, wie het geplukt heeft en waar het naar smaakt.

Het is bovendien niet jouw woord maar dat van de bezoeker en van het aanvraagformulier. Aan iemand die zijn portemonnee al vasthoudt, verkoopt het niets. Wat hem over de streep trekt is het verschil dat hij kan proeven of zien, en dat verschil moet je noemen.

Wat de toezichthouder van een sustainable agroforestry farm vraagt

De Autoriteit Consument en Markt houdt toezicht op wat bedrijven consumenten over duurzaamheid vertellen. Er staan vijf vuistregels in haar leidraad, en de eerste twee raken jou direct: gebruik juiste, duidelijke, specifieke en volledige duurzaamheidsclaims, en onderbouw ze met feiten en houd ze actueel (ACM, Leidraad Duurzaamheidsclaims versie 2, 13 juni 2023; nagekeken augustus 2026).

Onderbouwen betekent bij jou geen rapport. Het betekent dat wat je opschrijft waar is en dat je het kunt laten zien: de datum waarop je plukte, wat je wel en niet gebruikt, hoeveel meter er tussen de struik en de tafel zit.

Actueel houden is de tweede helft en die wordt het snelst vergeten. Een regel op een zakje blijft staan terwijl je manier van werken verandert, en dan klopt hij op een dag niet meer.

Wat er per 27 september 2026 verandert

Vanaf 27 september 2026 gelden nieuwe Europese regels voor duurzaamheidsclaims en duurzaamheidskeurmerken richting consumenten. Claims als groen, milieuvriendelijk of ecologisch mogen dan alleen nog worden gebruikt als ze een keurmerk dragen dat aan Europese of nationale standaarden voldoet. Duurzaamheidslabels mogen alleen als ze op een erkend certificeringssysteem berusten of door een overheidsinstantie zijn vastgesteld; eigen labels zonder controle erachter zijn niet toegestaan (ACM, Toelichting op de toepassing van de EU-richtlijn duurzaamheidsclaims bij oude voorraden, 1 juli 2026; nagekeken augustus 2026).

Dat laatste treft precies wat op veel erven ligt: een zelfgemaakt logo met een blaadje erin, gedrukt op de zakjes van vorig jaar. Kijk daar dus naar voordat je nieuwe laat maken.

Vier regels op een kaartje, naast elkaar

Wat er op het kaartje staatHoe dat ervoor staat
Duurzaam geteeldAlgemeen, en je koper kan het niet nakijken
BiologischWettelijk beschermd, alleen met bio-certificaat
Een eigen logo met een blaadjeEen label zonder controle erachter, en dat mag straks niet
Geplukt op 3 september, hier achter het huisEen feit dat klopt, dat iemand kan nakijken en dat nergens anders staat

De onderste regel is de enige van de vier die iets verkoopt. Hij is ook de enige die niemand je na kan doen.

Biologisch is een woord dat je niet zelf mag pakken

Bedrijven die biologische bedrijfsactiviteiten uitvoeren, hebben een bio-certificaat nodig, en telen en aan consumenten verkopen staan allebei in dat rijtje. De term biologisch en elk woord dat daarop lijkt, zoals een afkorting, afleiding of vertaling, is een wettelijk beschermde term (Skal Biocontrole, Certificatieplicht, nagekeken augustus 2026).

Dat gaat verder dan het etiket. Ook het bordje aan de weg, het bericht aan een afnemer en de tekst op je eigen pagina vallen eronder, en een variant als "bio" of "biologisch geteeld" telt gewoon mee.

Wil je die weg op, dan is dat een besluit met een inspectie en jaarlijkse kosten eraan vast, en bij een bos onder een stichting of coöperatie is het geen besluit dat je alleen neemt. Wil je die weg niet op, dan is er niets aan de hand zolang je het woord laat liggen.

Wat je in plaats daarvan opschrijft

Schrijf per soort één regel met drie feiten erin: wanneer het geplukt is, wie het geplukt heeft en wat er wel of niet aan te pas kwam. Dat is specifiek, het is waar, en het is na te kijken door iedereen die het vraagt.

Die regel is dezelfde die je toch al nodig had. Bij een oogst die je klant niet kent begint elke verkoop met uitleggen, en hoe je dat in één zin per soort vastlegt staat bij verkopen wat je klant niet kent.

Zet hem daarna overal neer waar iemand jouw oogst tegenkomt: op het kaartje bij de tafel, op het zakje, in het bericht aan een kok en op de pagina waarop mensen je vinden. Waar het meeste van dat werk samenkomt is het erf zelf, want daar staat je koper ernaast en kan hij het zien. Hoe je zo'n middag laat uitkomen op een verkoop staat bij bezoek dat op een verkoop uitkomt.

Wat zo'n regel waard is in je prijs

Een bewering over je manier van werken is niet hetzelfde als een reden om meer te betalen. Wat je manier van telen wel en niet aan een bedrag toevoegt, staat bij wat je manier van werken waard is in je prijs.

Laat eens zien wat er in je bos staat

Wil je dit een keer doornemen, stuur ons dan een bericht en laat zien wat er in je bos staat en aan wie je nu verkoopt. Wij plannen een afspraak in en sturen je vooraf een korte vragenlijst. Die invullen is het enige wat wij van jou vragen; je antwoorden gebruiken wij om het gesprek voor te bereiden. In dat gesprek kijken we mee met hoe je het nu doet, en wat er daarna ingesteld moet worden doen wij. Je hebt daarbij contact met ons zelf.